အိမ်မက်ဘာကြောင့်မက်ရတယ်

ဗုဒ္ဓဘာသာ အလိုအရ အိမ်မက်မက်တယ်ဆိုတာ လူရဲ့စိတ်အခြေအနေ၊ ခန္ဓာကိုယ်ဓာတ်သဘောနဲ့ အတိတ်ကံ၊ ပတ်ဝန်းကျင်အခြေအနေတို့အပေါ် မူတည်ပြီး ဖြစ်ပေါ်လာတာဖြစ်ပါတယ်။ အိမ်မက်အမျိုးအစား (၄) မျိုးရှိပြီး ဘယ်လိုပုံစံနဲ့ မက်တယ်ဆိုတာကို အောက်ပါအတိုင်း လေ့လာနိုင်ပါတယ် ။

၁။ ဓာတ်ကြီးပျက်ပြားခြင်းကြောင့် မက်သော အိမ်မက် (ဓာတုဝဋ္ဌ အိမ်မက်)

ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာရှိတဲ့ ဓာတ်ကြီးလေးပါး (ပထဝီ၊ အာပေါ၊ တေဇော၊ ဝါယော) ချို့ယွင်းဖောက်ပြန်တဲ့အခါ မက်တတ်တဲ့ အိမ်မက်မျိုးပါ။

ဥပမာ - သလိပ်၊ လေ စတာတွေ ကြီးမားတဲ့အခါ (ဝမ်းမီးယိုယွင်းခြင်း၊ အစာမကြေခြင်း) အဖြူရောင်ပစ္စည်းတွေ၊ ရေပြင်ကျယ်တွေကို မြင်မက်တတ်ပါတယ်။ ပူလောင်တတ်တဲ့ ပစ္စည်းတွေ သို့မဟုတ် မီး၊ နေရောင်ခြည် စတာတွေကို မြင်မက်ရင်တော့ သွေး၊ ပိတ္တ (သည်းခြေ) ဓာတ်ကြွတက်လို့ ဖြစ်ပါတယ်။ လေဓာတ်လွန်ကဲတဲ့အခါ ငှက်တွေလို ကောင်းကင်မှာ ပျံသန်းနေရသလိုမျိုး၊ တောင်ပေါ်က ပြုတ်ကျသလိုမျိုး မက်တတ်ပါတယ်။

၂။ ယခင် အကျင့်အကြံ (သို့) အာရုံစွဲလမ်းမှုကြောင့် မက်သော အိမ်မက် (အာရမ္မဏ ပစ္စယ အိမ်မက်)

နေ့စဉ်ဘဝမှာ ကိုယ်တိုင်ကြုံတွေ့ခဲ့ရတာတွေ၊ အလွန်အမင်း တွေးတောကြံစည်ခဲ့တာတွေ၊ စွဲလမ်းခဲ့တာတွေကို အိပ်ပျော်နေစဉ် စိတ်ထဲမှာ ပြန်လည် ပုံဖော်မိခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ နေ့ဘက်က မြင်တွေ့ခဲ့ရတဲ့ ရုပ်ပုံတွေ၊ ကြားခဲ့ရတဲ့ အသံတွေ၊ လုပ်ကိုင်ခဲ့ရတဲ့ အလုပ်တွေဟာ အိပ်ချိန်မှာ စိတ်အာရုံ ဘဝင်စိတ် ကတဆင့် ပြန်လည် ပေါ်လာတာဖြစ်ပြီး စိတ်ပညာရှုထောင့်နဲ့လည်း အနီးစပ်ဆုံး ကိုက်ညီပါတယ်။

၃။ နတ်တို့ ခြောက်လှန့်ခြင်း (သို့) ပေးသော အိမ်မက် (ဒေဝတူပသံဟာရ အိမ်မက်)

ပုဂ္ဂိုလ်ထူး ပုဂ္ဂိုလ်မြတ်တွေ၊ နတ်ဒေဝတာတွေက မိမိတို့ရဲ့ စိတ်အာရုံကို လာရောက် နှိုးဆော်တာ (သို့မဟုတ်) နတ်တို့ရဲ့ အစွမ်းကြောင့် မြင်မက်ရတာမျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ သီလရှိသူတွေ၊ တရားထိုင်သူတွေ ဒါမှမဟုတ် သာမန်လူတွေမှာပါ နတ်ကောင်းနတ်မြတ်တွေက လာရောက်သတိပေးတာ၊ အကောင်းအဆိုး နိမိတ်ပြတာမျိုးတွေ ဒီအုပ်စုထဲမှာ ပါဝင်ပါတယ်။

၄။ အတိတ်နိမိတ်ပြ အိမ်မက် (ပုဗ္ဗနိမိတ္တ အိမ်မက်)

ရှေ့ဆက် ရောက်ရှိလာမယ့် အနာဂတ် ကောင်းကျိုး၊ ဆိုးကျိုးတွေကို ကြိုတင်ပြသတဲ့ အိမ်မက်မျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ ကုသိုလ်ကံ အထူးကောင်းမွန်သူတွေ၊ ဒါမှမဟုတ် သီလ၊ သမာဓိရှိသူတွေမှာ အနာဂတ်မှာ ဖြစ်ပျက်မယ့် အကြောင်းအရာတွေကို ကြိုတင်သိရှိရမယ့် နိမိတ်တွေ အိမ်မက်အနေနဲ့ ပေါ်လာတတ်ပါတယ်။

အိမ်မက်ဆိုတာ ကိုယ့်ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ် ကျန်းမာရေးအခြေအနေ၊ စိတ်ရဲ့ စွဲလမ်းမှု အာရုံ၊ ပတ်ဝန်းကျင် သဘာဝ နဲ့ ကံတရားရဲ့ အကျိုးပေး စတာတွေကြောင့် စိတ်အာရုံမှာ ထင်ဟပ်လာတဲ့ ရုပ်ပုံလွှာတွေ သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တွေအနေနဲ့ အိမ်မက်ကို အလွန်အကျွံ စွဲလမ်းခြင်း၊ တသသနဲ့ တွေးပူခြင်းမရှိဘဲ သတိတရားနဲ့ ယှဉ်ကာ ကောင်းတဲ့အိမ်မက်ဆိုရင် အကောင်းအတိုင်း ကြိုးစားဖို့၊ ဆိုးတဲ့အိမ်မက်ဆိုရင် ကုသိုလ်ကောင်းမှုပြုပြီး မေတ္တာပို့လွှတ်ကာ သတိနဲ့ နေထိုင်ကြဖို့ အကြံပြုပါတယ် ။